KUALA LUMPUR: Rang Undang-Undang Tadbir Urus Kecerdasan Buatan (AI) yang dicadangkan ialah inisiatif berpandangan ke hadapan yang boleh membantu membina ekosistem AI yang stabil dan bertanggungjawab, menyokong inovasi sambil menjaga standard etika dan harta intelek, kata pakar ekonomi.
Mohamad Idham Md Razak, pensyarah kanan Fakulti Pengurusan Perniagaan Universiti Teknologi Mara menyifatkan rang undang-undang itu sebagai langkah institusi strategik yang mengukuhkan pengawasan dan akauntabiliti tanpa menjejaskan daya saing.
Beliau berkata peraturan yang jelas mengenai akauntabiliti dan penggunaan beretika AI akan meningkatkan kredibiliti Malaysia sebagai ekonomi digital yang dipercayai, terutamanya dalam kalangan pelabur multinasional yang mencari kepastian kawal selia.
“Jika dilaksanakan secara seimbang dan berasaskan prinsip, rangka kerja itu mungkin meletakkan Malaysia di antara pasaran yang dikawal dengan ketat dan ditadbir secara longgar, menawarkan kedua-dua ruang untuk inovasi dan kejelasan dasar,” katanya kepada Business Times.
“Risiko utama bukan terletak pada peraturan itu sendiri, tetapi pada prosedur pematuhan yang terlalu kompleks yang boleh memperlahankan penerimaan di kalangan firma yang lebih kecil,” katanya.
Mohamad Idham berkata penguatkuasaan harta intelek yang lebih kukuh boleh meningkatkan kos pematuhan jangka pendek, terutamanya untuk syarikat permulaan dan perusahaan kecil dan sederhana (PKS) yang bergantung pada set data latihan yang besar, kerana firma mungkin perlu melabur lebih banyak dalam pelesenan, audit data dan perlindungan undang-undang.
Walau bagaimanapun, sempadan hak cipta yang lebih jelas boleh mengurangkan pertikaian, membina persekitaran inovasi yang lebih boleh diramal dan menggalakkan pasaran data yang sah, akhirnya meningkatkan keyakinan di kalangan pencipta kandungan dan pembangun teknologi.
Kejelasan peraturan awal, katanya, secara amnya menyokong keyakinan pelabur dengan mengurangkan ketidakpastian mengenai liabiliti, tadbir urus dan hala tuju dasar jangka panjang.
“Pelabur lazimnya menggemari persekitaran di mana risiko teknologi diurus dengan jelas. Walaupun peraturan yang berlebihan boleh melambatkan percubaan, pendekatan yang fleksibel dan berasaskan hasil boleh menggalakkan inovasi yang bertanggungjawab.
“Jika ditentukur dengan teliti, rangka kerja itu boleh meningkatkan kepercayaan terhadap ekosistem AI Malaysia sambil masih membenarkan inovasi berkembang secara mampan,” katanya.
Sementara itu, felo kanan Akademi Penyelidikan Strategik Nusantara Dr Azmi Hassan menekankan bahawa, tidak seperti Singapura dan China, Malaysia sedang membangunkan undang-undang AI khusus.
Beliau berkata walaupun beberapa negara Barat mempunyai peraturan AI yang memberi tumpuan terutamanya kepada hak cipta dan akauntabiliti, undang-undang Malaysia menekankan kedua-dua moral dan akauntabiliti, menjadikannya agak unik.
“Dengan rangka kerja yang jelas dan terperinci, pemaju dan syarikat AI boleh lebih yakin menjalankan perniagaan di Malaysia. Undang-undang akan mengawal bukan sahaja perkara hak cipta tetapi juga standard etika dan akauntabiliti,” katanya.
Tambahan pula, Azmi berkata walaupun penguatkuasaan lebih ketat mungkin melibatkan beberapa kos tambahan, ia akhirnya akan mewujudkan keyakinan dalam pasaran.
“Syarikat yang mencipta kandungan AI di Malaysia akan memahami perkara yang boleh dan tidak boleh digariskan dalam undang-undang kita. Dengan cara ini, rangka kerja itu boleh meningkatkan keyakinan bukan sahaja dalam kalangan pelabur tetapi juga dalam kalangan pencipta kandungan,” katanya.
Rang undang-undang itu, kini dalam pembangunan awal di bawah Kementerian Digital, bertujuan untuk meningkatkan akauntabiliti dan penggunaan AI beretika, kata Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim.
Beliau berkata semasa Waktu Soalan Perdana Menteri di Dewan Rakyat pada Selasa bahawa ia akan menjalani perundingan lanjut, termasuk dengan jawatankuasa khas parlimen, bagi memastikan semua aspek kritikal ditangani.
Sambil menyifatkan ia sebagai pendekatan baharu yang penting untuk Malaysia dan negara lain yang meneroka peraturan AI, Anwar berkata rangka kerja itu direka bentuk untuk merangkumi kitaran hayat AI penuh – daripada pembangunan dan latihan kepada penempatan, pemantauan dan pengurusan risiko – sambil memastikan hak rakyat dan tanggungjawab etika kekal sebagai pusat.
